Қай сақтандыру компаниясы ең сенімді?
25 сәуір 2012 Оқу: 8 мин Қаралымдар: 5 751
Дәл осы сұрақты автокөлік иелері жиі қояды.
Автокөлік иелері дәл осы сұрақты жиі қояды.
Бұл сұрақтың астарында әдетте мынаны білу ниеті жатады: сақтандыру компаниясы қаржылық тұрғыдан тұрақты ма, жоқ па, жалпы оның істері қалай, төлем кезінде проблемалар мен қағазбастылық туындай ма, әлде бәрі тез шешіле ме, төленген сома автокөлікті жөндеуге жете ме, өз құқығыңды ұзақ дәлелдеп, сотта тартысуға тура келмей ме. Дәл осы туралы сөйлесейік.
1. Сақтандыру компаниясының қаржылық жағдайы тұрақты ма, жоқ па — оны қалай білуге болады?
Бұл мәселені қай сақтандыру компаниясында төлемдерге ақша жеткілікті, ал қайсысының қаржылық жағдайы онша жақсы емес деген тұрғыдан қарастыратын болсақ, барлық сақтандыру компаниялары сенімді, барлық сақтандыру компанияларында сақтандыру төлемдеріне ақша жеткілікті деп айтуға болады. Мәселе мынада: сақтандыру компаниялары жасалған әрбір шарт бойынша сақтандыру резервтерін қалыптастырады. Мұны арнайы ұйым — ҚР Ұлттық Банкі қатаң қадағалайды. Сақтандыру компаниясы бұл ақшаны басқа мақсаттарға, мысалы, жарнамаға, жалақыға, кеңсе, жиһаз, техника сатып алуға және т.б. жұмсауға құқылы емес. Сондықтан сақтандыру компаниясының қаржылық дәрменсіздігіне байланысты төлемнен бас тарту тәуекелі іс жүзінде жоқ. Сақтандыру компанияларының қаржылық жағдайы туралы толық ақпарат Қаржылық қадағалау комитетінің сайтында орналастырылған.
Егер қандай да бір сақтандыру компаниясында қаржылық дағдарыс туындаса, мұндай жағдай үшін міндетті сақтандыру түрлері бойынша сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры көзделген. Бүгінгі таңда 32 сақтандыру компаниясы «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры» АҚ-ның қатысушысы болып табылады.
2. Сақтандыру компаниясы төлем мәселесін қаншалықты тез шешеді?
Бір жағынан, төлемнің белгіленген мерзімдері бар. Егер Сіз ақшаны
кінәлі тараптың сақтандыру компаниясынан алсаңыз, төлем
7 жұмыс күні ішінде жүргізілуге тиіс (бұл мәселе «7 күнде төлемді қалай алуға болады» материалында толығырақ баяндалған).
Екінші жағынан, сақтандыру шартын жасасқанға ДЕЙІН-ақ сақтандыру компаниясы жол-көлік оқиғасынан кейін өзін қалай ұстайтыны туралы сараптамалық қорытынды беруге болады. Сонымен, сақтандыру полисін сатып алмас бұрын мына жағдайларға назар аударған жөн:
1. сақтандыру компаниясының көлемі
2. сақтандыру компаниясының жеке тұлғалармен жұмыс істеуге бағдарлануы
3. шарт талаптары
Ірі әрі танымал компаниялар, әдетте, клиенттердің көбірек сенімін тудырады. Егер компания нарықтағы жетекші компаниялардың біріне айнала алса, демек, ол уақыт сынынан өткен. Алайда ірі компаниялар көбіне өсу ауруынан зардап шегеді — олар ебедейсіз, даулы мәселелерді жедел шеше алмайды, әртүрлі деңгейдегі мамандармен және басшылармен күрделі келісу рәсімінен өту қажет. Сонымен қатар ірі компания үшін бір клиентті жоғалту — апат емес. Оның басқа клиенттері көп. Егер Сіз ірі компанияның жұмысына көңіліңіз толмаса — ол мұны ешқандай елеулі қаржылық салдарсыз оңай көтереді.
Шағын компаниялар бұл тұрғыда әлдеқайда икемді, жекелеген клиент үшін күресуге және ымыраға келуге көбірек бейім. Бірақ шағын компаниялардың артында ірі компаниялар сияқты тәжірибе жоқ. Яғни компаниялардың әр түрінің өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Ең жақсы нұсқаны қалай таңдауға болады?
Компанияны таңдағанда басты нәрсе — оның көлемі емес, белгілі бір клиенттер тобымен жұмыс істеуге бағдарлануы. Егер компания жеке тұлғалармен жұмыс істеуге мүдделі болса, ол бұл үшін арнайы бөлімшелер құрады, мамандар даярлайды, азаматтардың үлкен ағынымен жұмыс істеу рәсімін пысықтайды (әркімге қажетті түсініктемелер берілуі, әркімге жеткілікті көңіл бөлінуі, әркім жеке көзқарасқа үміттене алуы үшін).
Мұны қалай тексеруге болады?
1-тәсіл. Сақтандыру компаниясына жай ғана қоңырау шалыңыз (сақтандыру компанияларының тізімін www.asab.kz сайтынан таба аласыз)
Сақтандыру компаниясына хабарласа алдыңыз ба және Сізді қажетті қызметкермен қаншалықты тез байланыстырды — осыған назар аударған маңызды.
Егер сақтандыру компаниясында сақтандырудың осы түріне кім жауапты екенін анықтай алмай, Сізді әртүрлі мамандарға жөнелте берсе, қажетті қызметкер үнемі бос болмай, Сізден кейінірек қайта қоңырау шалуды сұраса (мысалы, телефоныңызды жазып алып, жақын арада өздері хабарласудың орнына), егер сымның арғы жағынан қызығушылық сезбесеңіз — бұл компаниямен жұмыс істеу туралы шешімді әзірге қабылдамаған дұрыс болар.
2-тәсіл. «Ыңғайсыз» сұрақтар қойыңыз
Полисті беру кезінде Клиенттерге әдетте тек пайдасы, артықшылықтары және бәрі қалай жақсы болатыны туралы ғана айтады. Бұл түсінікті, өйткені сақтандыру компаниясы қызметкерінің міндеті — Сізбен шарт жасасу.
Алайда кез келген шарт Сіз тарапынан қандай да бір талаптар орындалмаған жағдайда әрдайым шектеулерді немесе төлемнен босатуды көздейді. Егер бұл туралы Сізге айтылмаса, төлем алу кезінде көңіліңіз қалмауы үшін бұл жөнінде тікелей сұраған артық болмайды.
Сізге мыналарды түсіндіруді сұраңыз:
- қандай жағдайларда төлемнен бас тартуы мүмкін? (кемінде үш шектеуді атасын),
- бұл полистің немесе шарттың талаптарында қай жерде жазылған?
- төлемге қатысты проблемалар туындамауы үшін ЖКО-дан кейін бірден не істеу маңызды?
- ЖКО туралы өтінішті қандай мерзімде беру керек?
- шарт жасасу сәтінде неге бұл туралы Сізге ескертпейді?
- неге Сізге жазбаша жадынамалар бермейді? (өйткені ЖКО сәтінде бәрін оңай ұмытып кетуге болады).
Сондай-ақ Сізден сұраған жерге жай ғана қол қоя салмай, полис талаптарын мұқият оқып шыққан жөн.
Тәсіл 3. Төлемдер бөліміне барыңыз
Мұнда Сіз мұның бәрі шын мәнінде қалай жұмыс істейтінін көре аласыз. Мыналар Сізді сескендіруі тиіс:
кезектер (мысалы, бір маман қабылдайды, ал кезекте он бес адам тұр және оларға отыруды да ұсынбаған),
клиенттерге дөрекі қарым-қатынас (кәсіпқойлар тіпті даулы жағдайларды да сабырлы түрде, айқайсыз талқылай білуге тиіс),
Сіздің құқықтарыңызды шектейтін түрлі хабарландырулар. Мысалы, мынадай: «Сақтандыру төлемі жеткіліксіз болған жағдайда Сіз кінәліге қарсы сотқа жүгінуіңіз керек», «Төлемдерге өтініштер тек 14.00-ге дейін қабылданады», «Тексеру тек дүйсенбі, сәрсенбі және жұма күндері жүргізіледі» және т.б.
Егер Сіз дәл осындай төлемдер бөліміне тап болсаңыз, сақтандыру талаптары туралы сұраудың қажеті жоқ. Басқа компанияны таңдаңыз.
3. Қандай сақтандыру компанияларымен проблемалар жиі туындайды?
Нарық көшбасшылары мен аутсайдерлерін анықтау үшін дәстүрлі түрде әртүрлі рейтингтер мен кәсіби жіктеуіштер пайдаланылады. Біздің республикамызда мұндай рейтингтер әзірге жоқ. Сақтандыру компанияларына берілген шағымдардың ресми статистикасы бар. Бұл ақпарат www.asab.kz сайтында қамтылған.
Алайда осы статистикамен танысқан кезде мыналарды ескеру қажет:
1) шағымдар санын жай ғана есептеу негізінде сақтандыру компаниясының
жұмысы туралы нақты қорытынды жасауға болмайды. Мысалы, егер «ААА» сақтандыру компаниясында
шағымдар саны 80, ал «ВВВ» сақтандыру компаниясында 115 болса, бұл соңғысы
біріншісіне қарағанда нашар жұмыс істейді дегенді білдірмейді. «ААА» компаниясында барлығы
1 ООО төлем жағдайы, ал «ВВВ» компаниясында 20 ООО болуы мүмкін. Сондықтан
абсолюттік емес, салыстырмалы шамаларды, яғни санды емес, жалпы өтініштер санынан көңілі толмаған клиенттердің пайызын
ескеру қажет. Өкінішке қарай, www.asab.kz сайтында
мұндай егжей-тегжейлі ақпарат жоқ.
2) сондай-ақ азаматтарымыздың қалыптасқан менталитетін де ескеру қажет.
Адамдардың көпшілігі түрлі проблемалар туындаған кезде мәселені ресми жолмен шешудің орнына
мүдделі тұлғаларға шығу жолдарын іздейді.
Шын мәнінде, сақтандыру компанияларына шағымдар әлдеқайда көп, жай ғана көңілі толмаған клиенттер барлық
жағдай туралы ҚҚК-ге хабарламайды, ал көпшілігі мұндай ұйымның
бар екенін білмейді де.
Өз тарапымыздан айта аламыз: сақтандыру компанияларымен сот талқылаулары жалғасуда. Шағымдардың басым бөлігі залал сомасын төмендетумен және сақтандыру төлемінен заңсыз бас тартумен байланысты. Талаптарды әдетте кінәлінің сақтандыру компаниясының жұмысына көңілі толмаған жәбірленушілер қояды.
Көпшілік міндетті сақтандыру туралы заңға түзетулер енгізу жағдайды өзгертуі тиіс деп санайды. Үлкен үміт «тікелей реттеу» деп аталатын тетікке артылады. Ол былай жұмыс істейді: Сіз ақшаны өз сақтандыру компанияңыздан аласыз, ал ол кейін кінәлімен өзі есеп айырысады. Жалғыз «бірақ»: кінәлі Сіздің компанияңызға өз полисінің түпнұсқасын ұсынуға тиіс, әйтпесе төлем болмайды.
Бір жағынан, тікелей реттеу төлем рәсімін жеңілдетуі тиіс, бірақ екінші жағынан — онша жақсы емес үрдіс байқалады: сақтандыру бағасының айтарлықтай өсуіне (3-5 есе) байланысты көптеген жүргізушілер полис сатып алуды «кейінге» қалдырады немесе мүлдем сақтандырудан бас тартады.
Сонымен, қысқаша қорытынды жасайық.
Барлық сақтандыру компаниялары қаржылық тұрғыдан тұрақты әрі сенімді.
Міндетті сақтандыру туралы заңға өзгерістер енгізу сақтандыру нарығындағы жағдайды жақсартуы тиіс, алайда кінәлінің сақтандыру полисі болатынына және төлем кезінде ешқандай проблема туындамайтынына әрдайым сенімді болу мүмкін емес. Кінәлінің міндетті сақтандыру полисі жоқ жағдайға тап болмау үшін қосымша, «екі жақты сақтандыру» деп аталатын сақтандыруды ресімдеген жөн (толығырақ «Кінәлі сақтандырылмаған. Не істеу керек?» материалын қараңыз)
Жиі қойылатын сұрақтар...
1. Неге сақтандыру компаниялары залалды жиі нашар бағалайды, бірақ бұл үшін оларға ештеңе болмайды?
Бұрын сақтандыру компаниялары залалды өздері бағалай алатын. Осыған байланысты клиенттер тарапынан көптеген шағымдар мен талаптар туындайтын. Қазір сақтандыру компаниялары бағалау үшін тиісті лицензиясы бар және Қаржылық қадағалау агенттігінде арнайы аккредиттеуден өткен тәуелсіз сарапшыларды тартуға міндетті. Заңнамадағы осы өзгерістерді ескере отырып, залалды барабар бағаламаумен байланысты шағымдар санының қысқаруына үміттенуге болады.
Егер сақтандыру компаниясы бәрібір Сізді қанағаттандырмайтын соманы есептесе, өз құқығыңызды сот тәртібімен дәлелдеуге тура келеді. Іс сәтті аяқталған жағдайда сақтандыру компаниясы айырмашылықты қосымша төлеуге ғана емес, сонымен қатар қосымша сараптамалар жүргізуге жұмсалған шығындарыңызды толық көлемде өтеуге міндетті.
Толығырақ ақпарат «Егер сақтандыру компаниясы аз есептесе.» материалында берілген.
