Тәуекел-менеджментке міндетті талаптар енгізілуі тиіс

Қаржы дағдарысы және онымен байланысты күтпеген жағдайлар бүкіл әлемде банктер мен сақтандыру компанияларының өтімділігі мен төлем қабілеттілігі мәселесінің маңызы барған сайын арта түсуіне әкелді. Мемлекет қана емес, акционерлердің өздері де қатер тек олардың компанияларына ғана төнбейтінін түсінді. Бұл пікірталасқа қоғамдастық та бұрын-соңды болмаған ауқымда қатысуда.

Бұл тек Еуропаға ғана қатысты емес. Шын мәнінде, барлығы Solvency II мен Базель III-нің өзара іс-қимылына көбірек бағдар ұстай бастағанын атап өтуге болады. ТМД-да бұл банктерге тиесілі немесе олармен бір қаржы бірлестігінде жұмыс істейтін сақтандырушылар үшін ойлануға тұрарлық мәселе. Банктің және оның сақтандыру компаниясының өтімділігі мен төлем қабілеттілігінің өзара байланысы барған сайын маңызды бола түсуде.

Халықаралық қаржы нарықтарында қаражат тартқысы келетін бірде-бір ойыншы, бірде-бір ірі банк бұдан бас тарта алмайды, өзін одан қорғай алмайды. Сақтандыру компанияларында да жағдай дәл осындай. Әрине, банктер мен сақтандыру компанияларының ерекшелігін әрқашан ескеру қажет. Олардың коммерциялық модельдері мүлдем әртүрлі, сондықтан оларға саны мен сапасы жағынан әртүрлі бақылау өлшемшарттары қажет. Бірақ ең бастысы: компания өзіне алатын тәуекелдер капиталмен жабылуға тиіс деген негізгі қағиданы ескеру керек. Осыған байланысты қайта сақтандырушының рөлі жаңаша бағалана бастады. Қайта сақтандырушылар беретін капитал тек сандық тұрғыдан ғана емес, сапалық тұрғыдан да бағалануға тиіс.

Бүгінде инвесторлар негізінен қандай тәуекелдерді өзіне алуға болатыны мәселесімен көбірек айналысады. Мен мұны тек кәсіби қайта сақтандырушы тұрғысынан ғана айта аламын: өз модельдері мен тиісті капиталы бар қайта сақтандырушылар тәуекелге деген ынтасын азайтқан жоқ, керісінше. Алайда Ресей мен ТМД-да бұған екі елеулі фактор қосылады: біріншіден, өздігінен ауыр әрі күрделі тәуекелдердің қосымша экзотикалық өтем кеңейтулерімен ауырлатылуы және, екіншіден, ең алдымен инвесторлар үшін құқықтық қорғаудың жеткіліксіздігінен туындайтын саяси тәуекел; инвесторлар қатарына мен қайта сақтандырушыларды да жатқызамын.

Тәуекелдерді басқарудың болашағы зор екеніне сенімдімін, өйткені тәуекелдерді басқару жақсарған кезде барлық қатысушылар ұтады:

• сақтанушылар, өйткені олардың тәуекелдері сенімді қолда;
• сақтандырушылар, өйткені олар өздері алатын тәуекелдерді жақсырақ біледі және осылайша барлық істерде тиімдірек бола түседі;
• мемлекет, өйткені ол тұтынушыны жақсырақ қорғаудың неғұрлым жоғары стандарттарын алады;
• акционерлер, өйткені сақтандырушы — тартымды инвестиция.

Қорытынды: тәуекелдерді басқаруды жақсарту түптеп келгенде қоғамның әл-ауқатын арттырады.

Сақтандыру нарығы тәуекел-менеджменттің бірыңғай ең төменгі стандартын енгізуге дайын ба?

Ең төменгі талаптар міндетті ретінде енгізілуге тиіс, бұған балама жоқ. Сонымен қатар барлығына бірдей ережелер енгізу қажет. Ойын ережелері бірыңғай, белгілі, тексерілетін және орындалатын болуы керек. Әйтпесе, сақтанушыларды қаржылық тұрғыдан сенімсіз болуы ықтимал сақтандырушылардың еркіне беріп қоюымыз мүмкін. Бүкіл қаржы жүйесі тұрақсыз болады, өйткені олар демпингтік бағалармен және т.б. нарықты «бүлдіреді».

Сапалы тәуекел-менеджмент инвесторлар мен клиенттерді тарта ала ма деген мәселеге келсек, онсыз болашақта инвесторлар болмайды. Кәсіби қайта сақтандырушыға өзі алған тәуекелдер туралы нақты көзқарасы жоқ бастапқы сақтандырушымен жұмыс істеу өте қиын. Ол қайта сақтандыруды сатып алып отырғанына да, оның бағасына да сенімді емес. Сонымен қатар ол, өз тарапынан, қайта сақтандырушы үшін, мысалы, қайта сақтандыру сыйлықақысын төлей алмаған жағдайда, қайтарылмау тәуекелін білдіреді.

"Эксперт РА" агенттігінің материалдары бойынша