Өмірді сақтандыру

2011 жылғы маусымда өз өмірін сақтандырғысы келетін қазақстандықтардың саны күрт өсті, деп хабарлайды Аналитикалық ресурстар студиясы («CAP»).

«Бір айда өмірді ерікті сақтандыру бойынша таза сыйлықақылар көлемі бірден 64,5%-ға ұлғайды», — делінген талдаушылардың хабарламасында.

Бұл ретте ағымдағы жылдың маусымында өмірді ерікті жеке сақтандыру бойынша сақтандыру сыйлықақыларының таза сомасы 1,287 млрд теңгені құрады. Салыстыру үшін, бір ай бұрын осындай төлемдер 782,6 млн теңге деңгейінде болған.

Өмір жылдам өзгеруде. Бүгінде мемлекет бұрынғыдай балаларымыздың білім алуына, бізді баспанамен қамтамасыз етуге және қартайған шағымызда лайықты өмір сүру деңгейіне кепілдік бермейді. Өзіңе және ертеңгі күнге сенімділікке өз өміріңнің жауапкершілігін толығымен өз мойныңа алғанда ғана қол жеткізуге болады.

Отбасыңыздың қаржылық жағдайы ұзақ жылдарға жоспарланғанын, жинақтарыңыздың тұрақты өсуін және оларды инфляциядан қорғауды қамтамасыз еткіңіз келе ме? Жинақтарыңызға қарамастан, сіз және сіздің жақындарыңыз өміріңіздегі күтпеген жағдайларда материалдық тұрғыдан қорғалғанын қалайсыз ба?

Жинақтаушы өмірді сақтандыру бүкіл әлемде өмір нормасына айналып үлгерді, Қазақстан да біртіндеп осыған келе жатыр. Менің жеке өзімде 2 жинақтаушы сақтандыру бағдарламасы бар: біріншісінің мақсаты — баламның ЖОО-да оқуына капитал жинау, ал екінші бағдарлама — зейнетақымды немесе рента түріндегі қосымша табысты қалыптастыру үшін.

Өмір баға жетпес, бірақ жағдайлар қолайсыз тоғысқанда бүкіл отбасының қаржылық әл-ауқатына соққы төнуі мүмкін. Өмірді сақтандыру компаниялары асыраушысынан айырылған, еңбекке жарамсыздық басталған және зейнетке шыққан жағдайда қаржылық қолдауды қамтамасыз ететін, сізге және отбасыңызға болашаққа сеніммен қарауға мүмкіндік беретін жинақтаушы бағдарламалар ұсынады.

Өмірді сақтандыру және ұзақ мерзімді жинақтаушы бағдарлама — жақсы ойластырылған инвестиция ғана емес, болашақта тұрақты жағдайды қамтамасыз етудің нақты қажеттілігі.

Классикалық нұсқада бұл, мәні бойынша, банк салымы. Клиент мезгіл-мезгіл (мысалы, жылына бір рет немесе айына бір рет) сақтандыру компаниясына ақша төлейді, ал бірнеше жылдан кейін оны пайызымен қайтарып алады. Тек банктерден айырмашылығы — сақтандырушылар ақшаны ұзақ мерзімге (5-20 жыл және одан да көп) алады және пайданың нақты мөлшерін уәде етпейді. Әдетте шартта кепілдендірілген кірістілік (4-5%) жазылады, ал нақты пайда жылына 8-15%-ға дейін жетуі мүмкін. Ал салықтық жеңілдіктерді ескерсек — табыс салығы бойынша 10% үнемдеу де бар.

1. Сақтандыру компанияларының сенімділігі туралы
Қазір Қазақстанның Дүниежүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) кіруі туралы мәселе тұр. Кірудің талаптарының бірі — ҚР сақтандыру нарығын халықаралық сақтандыру нарығымен ықпалдастыру. Ықпалдастыру Қазақстанның сақтандыру нарығын реттейтін заңдар халықаралық заңнамаға сәйкес келген жағдайда ғана жүзеге асуы мүмкін.

Бүгінде сақтандыру компаниясының сенімділігі ҚР "Сақтандыру қызметі туралы" Заңымен реттеледі, ҚРҰБ Сақтандыру қадағалау органдарының халықаралық қауымдастығының (IAIS) толық құқылы мүшесі болып табылады, сақтандыру компанияларына мемлекеттік орган мен уәкілетті аудитор тарапынан қатаң бақылау көзделген. ҚР Азаматтық кодексінің 824-бабына сәйкес сақтандыру компаниясы өз міндеттемелерін орындау тәуекелін басқа сақтандырушыда жабуды қамтамасыз етеді, мысалы, "БТА Жизнь" және "Alliance - страхование жизни" үшін бұл — Мюнхен қайта сақтандыру қоғамы "Munich Re", Standart's & Poors бойынша қаржылық беріктік пен сенімділік рейтингі A+, "Generali Life"-та — Assicurazioni Generali, Италияның ең ірі сақтандыру компаниясы және Еуропадағы ең ірі 3-ші компания, Standart's & Poors рейтингі — тұрақты болжаммен AA..

2. Салықтық жеңілдіктер туралы
ҚР Салық кодексінің 166-бабының 4) тармақшасына сәйкес — қызметкердің төлем көзінен салық салынатын табысын айқындау кезінде жеке тұлғаның жинақтаушы сақтандыру шарттары бойынша өз пайдасына енгізетін сақтандыру сыйлықақылары шегерімге жатады, яғни сіздің жинақталған сақтандыру капиталыңызға табыс салығы мүлдем салынбайды.

Полисті рәсімдегеннен кейін өз бухгалтерияңызға өтініш жазып, жинақтаушы сақтандыру полисінің көшірмесін және сақтандыру сыйлықақысын төлегені туралы түбіртектің көшірмесін қоса беру қажет — және осы сомадан ұсталған табыс салығы сізге қайтарылады. Мысалы, егер сіздің сақтандыру жарнаңыз жылына 130 мың болса — сізге 13 мың қайтарылады.

3.Пайыздық мөлшерлеме туралы.
Бірде-бір коммерциялық банк 20 жыл алға жылдық 4-5% кірістілік бермейді. Сақтандырушылар береді. Сонымен қатар, пайдаға қатысатын жинақтаушы бағдарламада сақтандырылған адам жұмыс қорытындысы бойынша сақтандыру компаниясынан жыл сайынғы дивидендтер алады.

4. Шетелдік сақтандыру компанияларының Қазақстан аумағындағы қызметі
ҚР "Сақтандыру қызметі туралы" Заңында мыналар көзделген:

5-бап 2-тармақ — ҚР аумағында орналасқан заңды тұлғаның немесе оның оқшауланған бөлімшелерінің мүліктік мүдделерін және ҚР резиденті болып табылатын жеке тұлғаның мүліктік мүдделерін сақтандыруды уәкілетті мемлекеттік органның тиісті лицензиясы бар тек ҚР резиденті сақтандыру ұйымы ғана жүзеге асыра алады.

14-бап — Тиісті лицензиясы жоқ бірде-бір тұлғаның өз атынан сақтандыру қызметін жүзеге асыруға құқығы жоқ.

15-бап 3-тармақ — ҚР аумағында ҚР бейрезиденті сақтандыру ұйымының атынан сақтандыру шартын жасасу бойынша делдалдық қызметке жол берілмейді.

Қазақстандағы жинақтаушы өмірді сақтандырудың артықшылықтары туралы

қаражаттарыңыздың сақталуына 100% кепілдікпен жинақтау мүмкіндігі

жазатайым оқиғадан қосымша сақтандыру

сақтандырудың 3-жылынан бастап Компания пайдасына қатысу мүмкіндігі

салықтық жеңілдіктер (Салық кодексінің 166-бабы) + мұра салығын төлеуден босату

сақтандыру қорғауы (сақтандыру сомасының толық көлемін 30 күн ішінде мұрагерлерге төлеу)

салым құпиясы (сақтандыру сомасы тәркіленбейді)

полисті кепілге қойып несие алу мүмкіндігі (қайта қаржыландыру мөлшерлемесі +2%)

өмір бойғы рента (зейнетақы) қалыптастыру мүмкіндігі


Егер сіз төмендегідей болсаңыз, неге сақтандырылу керек:

1 - жассыз, әлі отбасыңыз жоқ және "зейнетақы туралы ойлауға ерте"

Жас кезіңізде бәрі алда. Сіз оқып бітіресіз, жоғары жалақы алатын маман боласыз, өзіңізді және отбасыңызды қамтамасыз етесіз, қартайған ата-анаңызға көмектесесіз.. Мұның бәрі міндетті түрде болады!!! Тек ештеңе болмаса.. Сақтандыру дәл осы — барлық жоспарларыңызды күйретуі мүмкін жағдай үшін қажет. Оның үстіне өмірден озу толық әрекетке қабілетсіздік сияқты қорқынышты емес. Табыс табу мүмкін болмаған кезде, бірақ қалай да өмір сүру, пәтерақы төлеу үшін ақша керек.. Сақтандыру болмаса — ақша да болмайды.

Өмірді сақтандыру сіздің қаржылық мүдделеріңізді қорғайды. Егер бақытсыз жағдайлар салдарынан ақша табу қабілетіңізден айырылсаңыз — ақшаңыз болады, оны сақтандыру компаниясы төлейді. Жастарға сақтандырудың не үшін қажет екені осы.

Сонымен қатар, сақтандыру сізге капитал жасайды — өйткені бәрі алда, сіз сақтандырудың ұзақ мерзімдерін таңдай аласыз, ал шамалы болып көрінетін жарналар сізге кепілді түрде айтарлықтай сома жинайды.

Тағы бір маңызды жәйт — жинақтаушы сақтандыруыңыздағы қаражат салық инспекциясына, кредиторларға қолжетімсіз, ажырасу кезінде бөлінбейді және т.б. Бөлуге немесе тәркілеуге болмайтын ақша салудың тағы қанша тәсілін білесіз?..

2 - әлемдегі ең сүйікті балалардың ата-аналары

Мұнда, менің ойымша, бәрі түсінікті — сізге, сіздің денсаулығыңызға, қаржылық әл-ауқатыңызға қорғансыз кішкентай адам тәуелді. Егер сізге, Құдай сақтасын, бірдеңе болса — оған не болмақ? Ол туралы алдын ала қамқорлық жасаңыз, бұл мүлдем қиын емес! Айтпақшы, "тынымсыз балалардың" ата-аналары үшін бір полисте өзін де, баланы да жарақаттан сақтандырып, балаға ЖОО-да оқуға немесе үйлену тойына қаржы жинаудың тамаша мүмкіндігі бар. Барлық ата-аналар мені түсінеді деп ойлаймын.

Бұл ретте, егер кенеттен бақытсыздық болса — емдеу шығындарын өтеу және ересектің немесе баланың денсаулығын қалпына келтіру үшін сақтандыру өтемі төленеді. Ал бала үшін капитал жинала береді. Ол оқу үшін немесе жай ғана өмірге жақсы бастама үшін ақшамен қамтамасыз етіледі — әрқашан, оқиғалар қалай өрбісе де.

3 - өз зейнетақыңыз туралы ойлана бастадыңыз

Білесіз бе, бұл туралы неғұрлым ертерек ойлана бастасаңыз — лайықты зейнетақы үшін айтарлықтай сома жинау соғұрлым жеңіл болады. Әйтпесе мемлекет сіз үшін жинағанмен күн көруге тура келеді. Келісесіз бе, жинақтаушы зейнетақы қоры — зейнеткерлікте қалай да өмір сүру мүмкіндігі. Біреуге жолы болып, оның қоры оған көбірек ақша табады, біреуге азырақ жолы болады.. Ол үшін, біріншіден, өз қорыңызды өзіңіз таңдауыңыз керек, екіншіден, қосымша табыс көздері туралы алдын ала ойлануыңыз керек. Егер сіз барлық ақшаңызды тәуекелге тігуге құқығыңыз болмаса, егер қарттықтың сөзсіз келетінін ойласаңыз, қол қусырып отырмаңыз! Лайықты қарттыққа қаржы жинау, өзіңізді жазатайым оқиғалар мен жарақаттардан қорғау, балаларыңызға ауыртпалық болмау үшін бар күш-жігеріңізді дереу салыңыз

4 - әжелер мен аталар

Әжелер мен аталарға — ерекше тағзым!
Білесіз бе, егер адам өмір бойы өз ақшасын ұтымды басқаруды үйренсе — ол капитал жинады және қазір де, зейнеткер бола тұра, балалары мен немерелеріне көмектеседі. Және, бәлкім, оның балалары мен немерелері де бұл дәстүрді жалғастырады — бұл біз ұмтылатын белгілі бір қаржылық мәдениет.

Мен "Мұраны қалай сауатты беруге болады" мақаласында жинақтаушы сақтандырудың мүмкіндіктері туралы жазған болатынмын. Бұл әсіресе әжелер мен аталар немересіне ЖОО-да оқуға немесе үйлену тойына ақша сыйлағысы келгенде өзекті. Оларға қазір беру — қателесу, ақшаны дұрыс салмау немесе жай ғана оны жұмсап қою қаупі бар. Немерелер мектепті бітіргенше күту — ... мұнда өз тәуекелдері бар, үлгермей қалуың мүмкін... Ал капиталды немерелеріңізге беру үшін белгілі бір мерзімге жинақтаушы сақтандыру полисін рәсімдеу — кез келген жаста мүмкін. Және сіз алаңсыз боласыз — немереңіз сыйлығыңызды қажетті сәтте міндетті түрде алады. Және атасын (немесе әжесін) жақсы сөзбен еске алады.

Жинақтаушы сақтандыру

Артықшылықтары
Шарт тек сақтандыру ұйымымен жасалады, банкке баруға уақыт жоғалтудың қажеті жоқ.
Сақтандыру жағдайы басталған кезде мұрагерлер ақшаны бірден алады.
Тыйым салуға және тәркілеуге жатпайды.
Полисті кепілге қойып жеңілдетілген несие алу мүмкіндігі бар (сатып алу сомасы мөлшерінде)

Кемшіліктері
Егер бір төлемді өткізіп алсаңыз, полис бойынша сақтандыру қорғауы жойылады
Мерзімінен бұрын бұзған кезде сатып алу құны 70-80%-ды құрайды. Яғни сіз тікелей шығынға батасыз.

Мерзімді сақтандыру + депозит

Кемшіліктері
Сақтандыру компаниясынан басқа банкпен де шарт жасасу қажет.
Сақтандыру жағдайы басталған кезде мұрагерлер сіздің депозитіңізді тек жарты жылдан кейін алады. Бірақ сақтандыру сомасын бірден алады.

Артықшылықтары
Табыс көбірек.
Мерзімінен бұрын бұзған кезде ештеңе жоғалтпайсыз, демек кез келген уақытта сақтандыру компаниясын ауыстыра аласыз.
Сіздің депозитіңіз салымдарға кепілдік беру жүйесінің қорғауында.

Кәдімгі жинақтаушы сақтандырудан басқа оның түрлендірілген нұсқасы да бар, онда 2-3 жылдан бастап сіз сақтандыру компаниясының инвестициялық табысына қатысасыз. Өткен жылы инвестициялық табыс шамамен 12%-ды құрады, яғни бұл да банктер депозиттер бойынша ұсынатыннан аз.